Samen problemen oplossen

Relatieproblemen oplossen lukt het best als je het probleem behandelt als iets van jullie samen, en niet als een fout van één van de twee. Je gaat naast elkaar zitten en kijkt samen naar de kwestie. Dat klinkt als een detail, maar het bepaalt de toon van het hele gesprek. Met een vaste aanpak wordt een alledaagse kwestie over geld, taken, opvoeding, familie of tijd voor elkaar een stuk beter bespreekbaar.

Waarom lukt het vaak niet om er samen uit te komen?

Veel gesprekken over een probleem lopen vast voordat ze goed zijn begonnen. De één komt met een oplossing terwijl de ander het probleem nog niet eens zo ziet. Of het gesprek start met een verwijt, waarna het over schuld gaat in plaats van over de kwestie. Ook timing speelt mee. Wie laat op de avond over de financiën begint, krijgt een moe en kortaf antwoord.

Verder lopen onderwerpen snel door elkaar. Het begint bij de boodschappen en binnen vijf minuten gaat het over de vakantie van twee jaar geleden. Dan is er niets meer op te lossen, omdat niemand weet waar het nog over gaat.

Hoe maak je van een verwijt een gezamenlijk probleem?

Formuleer de kwestie als een vraag waar jullie allebei voor staan. 'Jij doet nooit iets in huis' is een aanklacht. 'Hoe verdelen we het huishouden zo dat we er allebei tevreden over zijn?' is een probleem dat je samen kunt aanpakken. Hetzelfde werkt bij andere onderwerpen.

• Van 'Jij zit altijd op je werk' naar 'Hoe krijgen we doordeweeks meer tijd samen?'
• Van 'Jij geeft te veel uit' naar 'Hoe houden we aan het eind van de maand geld over?'
• Van 'Jouw moeder bemoeit zich overal mee' naar 'Hoe gaan we om met adviezen van familie?'
• Van 'Jij bent veel te streng' naar 'Welke regels vinden we allebei belangrijk voor de kinderen?'

Schrijf de vraag desnoods op een vel papier en leg dat tussen jullie in. Dan kijken jullie letterlijk samen naar het probleem.

Relatieproblemen oplossen in zes stappen

1. Plan het gesprek. Kies een moment waarop jullie allebei uitgerust zijn en een half uur hebben.
2. Beschrijf het probleem. Ieder vertelt hoe hij of zij het ervaart. De ander luistert en vat samen.
3. Stel vast wat jullie allebei willen. Zoek het gedeelde doel, zoals minder stress op doordeweekse avonden.
4. Verzamel ideeën. Noem zoveel oplossingen als je kunt bedenken, zonder ze al te beoordelen.
5. Kies er één en maak hem concreet. Wie doet wat, en wanneer? 'Ik kook op maandag en woensdag, jij op dinsdag en donderdag.'
6. Kijk terug. Spreek een datum af waarop jullie bespreken of het werkt, en stel bij waar nodig.

De laatste stap wordt het vaakst overgeslagen. Zonder terugblik verwatert een afspraak stilletjes en komt het oude verwijt terug.

Wat doe je als het gesprek toch ontspoort?

Merk je dat de stemmen omhooggaan of dat een van jullie dichtklapt, stop dan. 'Ik merk dat ik geïrriteerd raak. Zullen we over een half uur verdergaan?' Een pauze is geen weglopen, zolang je zegt wanneer je terugkomt. Ga in de tussentijd iets doen wat je kalmeert, zoals een rondje lopen, en niet in je hoofd je gelijk verder opbouwen.

Dwaalt het gesprek af, zeg dan: 'Dat is ook belangrijk, maar het is een ander onderwerp. Zullen we dat voor zaterdag bewaren?' Een lijstje met onderwerpen voor later helpt. Zo raakt niets kwijt en blijft het gesprek van vandaag klein.

Problemen die niet helemaal weggaan

Niet elk probleem heeft een oplossing die het voorgoed afsluit. Verschillen in karakter blijven bestaan. De één is netter, de ander losser. De één wil plannen, de ander ziet wel wat de dag brengt. Bij zulke kwesties is het doel niet dat één van jullie verandert, maar dat jullie een manier vinden om ermee te leven die voor beiden draaglijk is. Dat gesprek komt om de zoveel tijd terug, en dat is normaal.

Helpt het om een vast moment te hebben voor lopende zaken, plan dan elke week een kwartier in. Kleine ergernissen komen dan op tafel voordat ze groot zijn.